İzmir’de hayvancılıkta yapısal değişim: Süt üretiminde artış, küçükbaş ve kanatlıda düşüş

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan 2025 İzmir Tarımsal Yatırım Rehberi, İzmir’in son üç yıldaki hayvancılık verilerini gün yüzüne çıkardı. İzmir, Türkiye’de süt üretiminde Konya’dan sonra ikinci sırada yer alırken, büyükbaş hayvan varlığına dair dikkat çeken bir artış yaşandı. Ancak küçükbaş, kanatlı hayvancılık ve arıcılık gibi diğer sektörlerde ise azalma gözlemlendi.

Büyükbaşta Dönüşüm: Kültür Sığırı Artıyor, Yerli Geriliyor
İzmir’deki büyükbaş hayvan varlığı, özellikle kültür sığırındaki artışla dikkat çekiyor. 2022 yılında 651 bin olan kültür sığırı sayısı, 2024’te 760 bine yükseldi. Bu artış, İzmir’in süt üretimindeki güçlü konumunu, süt verimi yüksek kültür sığırları üzerinden sürdürdüğünü gösteriyor. Ancak, yerli sığır sayısı aynı dönemde 32 binden 25 bine geriledi. Melez sığır sayısında ise 2023’te artış yaşansa da, 2024’te yeniden bir düşüş gözlemlendi. Bu durum, düşük verimli hayvanlardan kademeli bir çıkışı işaret ediyor. Manda varlığı ise 2024’te belirgin bir artış göstererek 785 başa çıktı, ancak bu sayı niş üretim açısından önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor.

Küçükbaşta Dalgalı Seyir
Küçükbaş hayvancılıkta ise İzmir’de dalgalı bir seyir dikkat çekiyor. Kıl keçisi sayısı 2023’te keskin bir düşüş yaşarken, 2024’te yeniden yükseldi ancak 2022 seviyesine ulaşamadı. Merinos koyununda ise 2023’te artış yaşanırken, 2024’te belirgin bir gerileme görüldü. Yerli koyun sayısı 2024’te tekrar arttı ve 634 bin başa ulaştı. Bu tablo, küçükbaş hayvancılıkta piyasa koşullarına bağlı ani yön değişikliklerinin hâlâ belirleyici olduğunu gösteriyor.

Kanatlı Hayvancılıkta Sert Gerileme
İzmir’deki kanatlı hayvancılık sektöründe ise ciddi bir gerileme yaşandı. Etlik tavuk sayısı son üç yılda yaklaşık 2,4 milyon baş azaldı. Yumurta tavukları 2023’te ciddi bir düşüş yaşarken, 2024’te sınırlı bir toparlanma görüldü. Hindi, kaz ve ördek varlıkları ise her yıl azalarak küçülme eğilimini sürdürdü. Bu gerileme, artan yem maliyetleri ve piyasa baskılarının kanatlı sektörünü daha hızlı daraltığını gösteriyor.

Arıcılıkta Zorluklar
Arıcılık sektöründe de benzer bir durum söz konusu. 2023 yılında artan arı kovanı sayısı, 2024’te sert bir düşüşle 265 bin seviyesine geriledi. Bu düşüş, hem iklim koşullarının hem de maliyet baskılarının arıcılık üzerinde etkili olduğunu ortaya koyuyor.

Genel Değerlendirme
İzmir’in tarımsal verileri, ildeki hayvancılık sektörünün yapısal dönüşümünü açık bir şekilde gözler önüne seriyor. İzmir, süt üretimindeki güçlü konumunu kültür sığırı ağırlıklı üretim modeline dayalı olarak sürdürürken, küçükbaş, kanatlı ve arıcılık gibi sektörlerdeki kırılganlıklar artmaya devam ediyor. Üretim, daha az sayıda ancak daha yüksek verimli hayvanlara odaklanıyor. Bu durum, kısa vadede verimlilik avantajı sağlasa da, maliyet baskıları, yem fiyatları ve destek politikaları göz önüne alındığında sürdürülebilirlik açısından tartışmalı bir durumu işaret ediyor.